สวัสดีครับชาว Numsai Tech ทุกท่าน ในยุคที่เทคโนโลยีการสื่อสารก้าวล้ำไปอย่างรวดเร็ว สิ่งที่ตามมาติดๆ คือภัยคุกคามทางไซเบอร์ (Cybersecurity Threats) ที่มาในรูปแบบของ “มิจฉาชีพ” หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ แก๊งคอลเซ็นเตอร์ (Call Center Gang) ทุกวันนี้หลายคนคงเคยประสบปัญหาเบอร์แปลกโทรเข้ามาสร้างความรำคาญใจ หรือร้ายแรงกว่านั้นคือการหลอกลวงจนสูญเสียทรัพย์สิน
ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและความปลอดภัยไซเบอร์ วันนี้ Numsai Tech จะพาคุณไปเจาะลึกวิธีตรวจสอบเบอร์แปลกด้วยหลักการทางเทคโนโลยี เพื่อให้คุณรู้เท่าทันและป้องกันตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ และความปลอดภัยระดับสากลครับ
1. ลักษณะของเบอร์โทรที่เข้าข่าย “แก๊งคอลเซ็นเตอร์”
ก่อนที่เราจะใช้เครื่องมือหรือซอฟต์แวร์ในการตรวจสอบ การสังเกตโครงสร้างของหมายเลขโทรศัพท์ (Data Structure of Phone Numbers) คือด่านแรกของการป้องกัน มิจฉาชีพมักใช้เทคโนโลยี VoIP (Voice over Internet Protocol) ในการโทรผ่านอินเทอร์เน็ตเพื่อซ่อนที่อยู่จริง ซึ่งมักจะมีจุดสังเกตดังนี้
- มีเครื่องหมายบวก (+) นำหน้าตามด้วยรหัสแปลกๆ เช่น
+697,+698, หรือ+66(ตามด้วยเบอร์ที่ผิดปกติ) รหัสเหล่านี้มักเป็นการโทรผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตข้ามประเทศ (International VoIP) - เบอร์ยาวกว่าปกติ หากเบอร์ที่โทรเข้ามามีตัวเลขยาวเกิน 10 หลัก (สำหรับเบอร์ในประเทศไทย) ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นการโทรผ่านซอฟต์แวร์จำลองหมายเลข
- เบอร์ส่วนตัว (Private Number) หรือ ไม่แสดงหมายเลข (Unknown) มิจฉาชีพมักจะซ่อน Caller ID เพื่อไม่ให้เราตรวจสอบกลับได้
ข้อควรระวัง ปัจจุบันแก๊งคอลเซ็นเตอร์มีการใช้เทคโนโลยี AI เข้ามาช่วยในการปลอมแปลงเบอร์ให้ดูเหมือนเบอร์โทรศัพท์บ้านหรือเบอร์องค์กรของรัฐ ดังนั้นการดูแค่ตัวเลขอาจไม่เพียงพออีกต่อไป
2. วิธีตรวจสอบเบอร์แปลกด้วยเทคโนโลยีและซอฟต์แวร์
เพื่อความแม่นยำในการคัดกรองเบอร์โทร เราสามารถพึ่งพาซอฟต์แวร์และแพลตฟอร์มต่างๆ ที่มีการรวบรวมฐานข้อมูล (Database) ของมิจฉาชีพเอาไว้ ดังนี้
2.1 ใช้แอปพลิเคชันคัดกรองสายเรียกเข้า (Caller ID Apps)
แอปพลิเคชันเหล่านี้ทำงานโดยอิงจากระบบ Crowdsourcing ซึ่งดึงข้อมูลจากผู้ใช้งานทั่วโลกเพื่อระบุตัวตนของสายเรียกเข้า
- Whoscall แอปยอดฮิตที่มีฐานข้อมูลเบอร์โทรศัพท์ขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อเบอร์แปลกโทรมา ระบบจะดึงข้อมูลจากเซิร์ฟเวอร์มาแสดงผลบนหน้าจอแบบ Real-time ว่าเป็น “มิจฉาชีพ”, “ขายประกัน”, หรือ “ส่งพัสดุ”
- Truecaller อีกหนึ่งแอปพลิเคชันระดับโลกที่มีระบบตรวจจับสแปม (Spam Detection) ที่ยอดเยี่ยม ทำงานสอดคล้องกับระบบปฏิบัติการทั้ง iOS และ Android
2.2 ค้นหาผ่าน Search Engine และ Social Media
หากคุณไม่แน่ใจ การคัดลอกเบอร์โทรศัพท์ไปค้นหาใน Google หรือ Facebook เป็นวิธี Basic OSINT (Open Source Intelligence) ที่ได้ผลดีเยี่ยม หากเบอร์นั้นเคยถูกใช้หลอกลวง มักจะมีผู้เคราะห์ร้ายนำเบอร์ไปโพสต์เตือนภัยตามเว็บบอร์ด (เช่น Pantip) หรือกลุ่ม Facebook ต่างๆ
2.3 ตรวจสอบผ่าน Official LINE ของหน่วยงาน
ปัจจุบันหน่วยงานรัฐและเครือข่ายโทรศัพท์ (ISPs) ในไทยมีช่องทางให้ประชาชนตรวจสอบและแจ้งเบาะแส เช่น ศูนย์ปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสารสนเทศ (ศปอส.ตร.)
3. จิตวิทยาและเทคนิค Social Engineering ที่มิจฉาชีพใช้
ในวงการ Cybersecurity การแฮ็กที่ง่ายที่สุดไม่ใช่การเจาะระบบเครือข่าย (Network Breaching) แต่เป็นการเจาะสมองคน หรือที่เรียกว่า Social Engineering (วิศวกรรมสังคม) หากคุณเผลอรับสาย แก๊งคอลเซ็นเตอร์มักจะใช้สคริปต์เหล่านี้
- สร้างความกลัว (Fear) อ้างว่าเป็นตำรวจ, เจ้าหน้าที่ ปปง., หรือศาล บอกว่าคุณมีส่วนเกี่ยวข้องกับคดีฟอกเงินหรือยาเสพติด
- สร้างความโลภ (Greed) อ้างว่าคุณได้รับรางวัลใหญ่จากแคมเปญที่คุณไม่เคยเข้าร่วม หรือได้รับสิทธิ์กู้เงินดอกเบี้ยต่ำ
- สร้างความน่าเชื่อถือ (Trust) อ้างเป็นเจ้าหน้าที่ไปรษณีย์ (Thai Post), บริษัทขนส่งเอกชน, หรือเจ้าหน้าที่บัตรเครดิต โดยมีข้อมูลชื่อ-นามสกุลของคุณอย่างถูกต้อง (ข้อมูลเหล่านี้มักหลุดมาจาก Data Breach ในอดีต)
วิธีรับมือเมื่อเผลอรับสาย
- ตั้งสติและอย่าให้ข้อมูลส่วนตัว ห้ามบอกเลขบัตรประชาชน, วันเกิด, หรือรหัส OTP เด็ดขาด
- ห้ามกดลิงก์หรือโหลดแอป หากปลายสายให้แอด LINE และส่งลิงก์
.apkหรือหน้าเว็บแปลกๆ มาให้ ห้ามกดเด็ดขาด เพราะนั่นคือมัลแวร์ (Malware) ที่จะเข้ามาควบคุมมือถือของคุณ - ตัดสายทิ้งทันที ไม่จำเป็นต้องรักษามารยาทกับมิจฉาชีพ การตัดสายคือการป้องกันตัวที่ดีที่สุด
4. ยกระดับความปลอดภัยไซเบอร์ (Cybersecurity) ให้สมาร์ทโฟนของคุณ
เพื่อป้องกันไม่ให้ตกเป็นเหยื่อในระยะยาว ชาว Numsai Tech ควรปฏิบัติตามหลัก Cyber Hygiene ดังนี้
- บล็อกสายจากต่างประเทศ หากคุณไม่มีธุระต้องติดต่อกับต่างประเทศ สามารถกด
*138*1#แล้วโทรออก (สำหรับเครือข่ายในไทยส่วนใหญ่) เพื่อบล็อกการรับสายจากต่างประเทศ - อัปเดตระบบปฏิบัติการ (OS Update) ทั้ง iOS และ Android มีการปล่อย Patch ความปลอดภัยออกมาเสมอ การอัปเดตให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดจะช่วยอุดช่องโหว่จากการโจมตีของซอฟต์แวร์อันตราย
- จัดการสิทธิ์ของแอปพลิเคชัน (App Permissions) ตรวจสอบว่าแอปในมือถือของคุณมีการขอสิทธิ์เข้าถึงรายชื่อติดต่อ (Contacts) หรือ SMS โดยไม่จำเป็นหรือไม่
