ระบบ Hyper-Converged Infrastructure (HCI) คือการเปลี่ยน “ตู้เซิร์ฟเวอร์” หนักๆ ให้กลายเป็นซอฟต์แวร์ที่จัดการง่าย แต่ปัญหาโลกแตกที่คนทำ IT หรือเจ้าของธุรกิจมักเจอคือ “ซื้อดิสก์มา 100TB ทำไมใช้จริงได้ไม่ถึงครึ่ง?”
บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจการมองพื้นที่และการคำนวณแบบง่ายๆ เหมือนการนับจำนวนของในบ้านครับ
1. เปลี่ยนวิธีมอง จาก “ก้อนดิสก์” เป็น “พื้นที่จัดเก็บรวม” (Storage Pool)
ในระบบเซิร์ฟเวอร์สมัยก่อน เรามองดิสก์เป็นลูกๆ (RAID Group) แต่ใน HCI เรามองทุกอย่างรวมกันเป็น Storage Pool ผืนเดียว
- Physical Capacity คือความจุหน้าเครื่องที่คุณซื้อมา (เช่น ใส่ HDD 10TB ไป 10 ลูก = 100TB)
- Usable Capacity คือพื้นที่ที่ใช้งานได้จริง “หลังจากระบบกันพื้นที่บางส่วนไว้เพื่อป้องกันข้อมูลสูญหายแล้ว” ของข้อมูลออกไปแล้ว
2. สูตรการคำนวณพื้นที่ (หัวใจสำคัญอยู่ที่ Fault Tolerance)
การคำนวณพื้นที่ HCI ไม่ใช่การเอาความจุมารวมกันเฉยๆ แต่ต้องหารด้วย ตัวคูณความซ้ำซ้อน (Data Redundancy) ซึ่งนิยมอยู่ 2 แบบหลักๆ
แบบที่ 1 Mirroring (การทำสำเนา)
เหมือนการถ่ายเอกสารชุดเดิมไว้หลายๆ ใบ นิยมใช้กันมากที่สุดเพราะประสิทธิภาพสูง
- FTT=1 (2-Way Mirror) เก็บข้อมูล 2 ชุด (พังได้ 1 เครื่อง)
- สูตร พื้นที่ทั้งหมด/2
- ตัวอย่าง มีดิสก์ 100TB จะใช้ได้จริง 50TB
- FTT=2 (3-Way Mirror) เก็บข้อมูล 3 ชุด (พังได้ 2 เครื่อง)
- สูตร พื้นที่ทั้งหมด/3
- ตัวอย่าง มีดิสก์ 100TB จะใช้ได้จริง 33.3TB
แบบที่ 2 Erasure Coding (เหมือนการคำนวณเลข)
เทคโนโลยีนี้จะคล้ายกับการทำ RAID 5 หรือ RAID 6 ในสมัยก่อน ช่วยให้ประหยัดพื้นที่มากขึ้นแต่ใช้พลังประมวลผล CPU สูงขึ้น
- RAID 5 (4 Nodes ขึ้นไป) ใช้พื้นที่ประมาณ 1.33 เท่า
- ตัวอย่าง ข้อมูล 3TB ใช้พื้นที่จริง 4TB (ประหยัดกว่า Mirroring มาก)
- RAID 6 (6 Nodes ขึ้นไป) ใช้พื้นที่ประมาณ 1.5 เท่า
3. 3 สิ่งที่ห้ามลืมหักออก (Hidden Overhead)
นอกจากเรื่องการทำสำเนาข้อมูลแล้ว ยังมี 3 ส่วนที่คนมักลืมคำนวณ ทำให้พื้นที่เต็มไวกว่าที่คิด
- Slack Space (พื้นที่ Buffer ของระบบ) ระบบ HCI (เช่น VMware vSAN หรือ Nutanix) แนะนำให้เหลือพื้นที่ว่างไว้ประมาณ 20-30% เสมอ เพื่อให้ระบบย้ายข้อมูลไปมาได้เวลาเครื่องมีปัญหา ถ้าใช้จนเต็ม 100% ระบบอาจจะล่มได้
- Metadata & File System พื้นที่ส่วนหนึ่งถูกนำไปใช้จัดการสารบัญข้อมูล (ประมาณ 1-2%)
- Formatting Loss ตัวเลข 10TB ที่ผู้ผลิตขาย มักจะเป็นเลขฐานสิบ แต่คอมพิวเตอร์อ่านเป็นเลขฐานสอง (Binary) ทำให้หายไปประมาณ 7-9% โดยปริยาย
4. ตัวช่วยเพิ่มพื้นที่ Compression & Deduplication
ปัจจุบัน HCI มีเทคนิคช่วย “บีบอัด” ข้อมูล
- Compression บีบอัดไฟล์ให้เล็กลง
- Deduplication ถ้ามีไฟล์ซ้ำกัน (เช่น มี Windows 10 เหมือนกัน 100 เครื่อง) ระบบจะเก็บไว้แค่ชุดเดียว
Note การคำนวณพื้นที่จากสองส่วนนี้ “คาดเดายาก” ขึ้นอยู่กับประเภทข้อมูล (ข้อมูลรูปภาพ/วิดีโอจะบีบไม่ค่อยลง แต่ข้อมูล Office/Database จะบีบได้เยอะมาก)
สรุป สูตรคิดในใจแบบเร็วๆ
หากคุณต้องการพื้นที่ใช้งานจริง 10TB บนระบบ HCI ที่ปลอดภัยระดับมาตรฐาน (FTT=1)
- ต้องซื้อดิสก์ 10TB x 2 (Mirror) = 20TB
- เผื่อพื้นที่สำรอง (Slack Space 30%) ถ้าข้อมูลจริง 20TB ควรเตรียม Storage ไว้ประมาณ 28–30TB เพื่อให้ระบบทำงานลื่น ไม่เต็มเร็วเกินไป
คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ เวลาซื้อ HCI ให้มองที่ “Usable Capacity” เป็นหลัก และถามผู้ขายเสมอว่า “พื้นที่นี้หัก Slack Space และหักการทำ Redundancy แล้วหรือยัง?”
